Jan Boll

Uit HurwenenWiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Jan Boll
Plaats uw zelfgemaakte foto hier
Algemene informatie
Geboren 12 mei 1899, Rysum (Oost-Friesland)
Overleden 6 september 1965
Beroep burgemeester
Overige informatie
Religie Gereformeerd
Politiek Nationaal-Socialistische Beweging (NSB)


Jan Boll (Rysum (Oost-Friesland), 12 mei 1899[1]6 september 1965[2]) was in de laatste maanden van de Tweede Wereldoorlog waarnemend NSB-burgemeester van Hurwenen.

Boll kwam uit een gereformeerd gezin waarvan de vader Nederlands was en de moeder Duits. Hij deed, ofschoon hij liever zendeling was geworden, aan evangelisatie in de Amsterdamse volkswijk de Jordaan. Wat betreft politieke gezindheid, was hij oorspronkelijk op de hand van de ARP maar deze gereformeerde partij viel hem tegen.

In 1933 werd Boll lid van de NSB. Dit lidmaatschap gaf hij korte tijd op omdat zijn functie als radioverkoper te Bodegraven in gevaar kwam maar na de Duitse inval van mei 1940 werd hij al spoedig weer lid. Twee jaar later solliciteerde hij zonder succes op vele burgemeestersfuncties.[3]

Jan Boll werd in 1942 door Beauftragte Schneider gevraagd als burgemeester van Zaltbommel, omdat de NSB in het rivierengebied weinig vertegenwoordigd was. Als burgemeester ontpopte hij zich als een gewillig werktuig van de Duitse bezetter. Hij deed in eigen persoon mee aan razzia's en huiszoekingen bij vermoedelijke tegenstanders van de bezetter en bij Joden. De eigendommen van de slachtoffers van deze vervolgingen werden door hem zelf verkocht.[4] Anderzijds nam hij het op voor gemeentepersoneel dat bij de Duitsers in diskrediet was geraakt. Zo moest hij zich bij SS-generaal Hanns Albin Rauter melden omdat hij het voor de door de Duitsers opgepakte marechausseecommandant Willem Loor, die stakingsleiders weigerde op te pakken, opnam.[3]

Kort na Dolle Dinsdag (5 september 1944) vluchtte hij naar de Achterhoek waar hij tot burgemeester van Wisch werd benoemd wat hij tot 1 januari 1945 zou blijven. Daarna keerde hij terug naar Zaltbommel en werd Boll in de laatste maanden van de oorlog ook - waarnemend - burgemeester van de nabijgelegen gemeenten Ammerzoden, Hedel, Hurwenen, Kerkwijk, Maasdriel en Rossum.

Na de oorlog kreeg hij een celstraf van zeven en een half jaar. Het is onduidelijk waar hij overleden is.

Voorganger:
Adrianus Neet
Burgemeester van Hurwenen
waarnemend, 2 januari 1945 – 8 mei 1945
Opvolger:
Adriaan Ferdinand van Goelst Meijer
Literatuur
Bronnen, noten en/of referenties
  1. ^ Regionaal Archief Rivierenland - Archief van de gemeente Zaltbommel, 1929 - 1960. Geraadpleegd op 13 juli 2015.
  2. ^ Regionaal Archief Rivierenland - Opmerking bij persoonskaart Jan Boll
  3. a b Brabants Dagblad - 24 april 2008, NSB-burgemeester met twee gezichten
  4. ^ (nl) van Doornmalen, S.; van der Laan, M.; Schipper, P., Ach lieve tijd, Waanders, Zwolle, 2002, pag. 294 ISBN 904001373X.
Dit artikel is gebaseerd op deze versie van een artikel op Wikipedia. Wikipedia-logo-v2.svg